دکتر مجید تقوی بهبهانی در نشست انجمن ادبی رضوی، فردوسی و خیام را دو قله ماندگار حکمت، هویت و زبان فارسی دانست.

نشست تخصصی انجمن ادبی رضوی با موضوع «حماسه و حکمت در کلام فردوسی و خیام» عصر دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در حرم مطهر رضوی برگزار شد و دکتر مجید تقوی بهبهانی، استاد دانشگاه، در این نشست به تبیین ابعاد فکری، ادبی و فرهنگی این دو حکیم نامدار ایرانی پرداخت.

تقوی بهبهانی در آغاز سخنان خود، سخن گفتن درباره فردوسی و خیام را کاری دشوار دانست و اظهار کرد: جایگاه این دو چهره در فرهنگ و ادب فارسی چنان بلند است که هر سخنی درباره آنان باید با دقت و تأمل همراه باشد.وی با اشاره به نقش فردوسی در پاسداری از هویت ایرانی افزود: زبان فارسی، فرهنگ ملی و بخش مهمی از روحیه عزت‌مند ایرانیان، وام‌دار فردوسی و شاهنامه است؛ اثری که نه فقط یک متن حماسی، بلکه گنجینه‌ای از حکمت عملی، اخلاق، پند و آیین زندگی به شمار می‌رود.

این استاد دانشگاه ادامه داد: شاهنامه در کنار جنبه‌های حماسی، سرشار از آموزه‌های اخلاقی و حکمی است و همین ویژگی، فردوسی را شایسته عنوان «حکیم» کرده است؛ عنوانی که در سنت فرهنگی ایران، تنها به صاحبان خرد، اندیشه و زبان فصیح داده می‌شد.وی همچنین با اشاره به شرایط تاریخی ایران در روزگار فردوسی تصریح کرد: فردوسی در دوره‌ای به میدان آمد که هویت فرهنگی و زبانی ایران در معرض آسیب بود و با تکیه بر میراث تاریخی و اسطوره‌ای ایران، توانست روح مردانگی، شرافت و خودآگاهی را در جامعه ایرانی زنده نگه دارد.

تقوی بهبهانی در بخش دیگری از سخنانش به شخصیت علمی و فکری حکیم عمر خیام پرداخت و گفت: خیام را نباید تنها در قالب یک شاعر رباعی‌سرا شناخت؛ او از نوابغ کم‌نظیر تاریخ ایران در حوزه‌های فلسفه، ریاضیات، نجوم و حکمت بود و در روزگار خود نیز با احترام فراوان شناخته می‌شد.وی با بیان اینکه بسیاری از رباعیات منسوب به خیام متعلق به او نیست، افزود: چهره حقیقی خیام، چهره اندیشمندی ژرف‌نگر است که در اشعار اصیل او می‌توان تأمل درباره حقیقت، ناپایداری دنیا، محدودیت شناخت انسان و ضرورت قدر دانستن لحظه‌های زندگی را مشاهده کرد.این سخنران تأکید کرد: خوشی‌خواهی در اندیشه خیام، به معنای بی‌قیدی و لذت‌گرایی سطحی نیست، بلکه ناظر به نوعی آرامش درونی، توجه به گذر عمر و پرهیز از اسارت در حرص و دل‌مشغولی‌های بی‌ثمر دنیاست.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت بازخوانی میراث فکری و ادبی بزرگان ادب فارسی، خاطرنشان کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به بهره‌گیری از ظرفیت‌های تربیتی، اخلاقی و هویتی آثاری چون شاهنامه و رباعیات اصیل خیام نیازمند است.